/Users/peterpappenheim/Desktop/AAA-LIB-EGAL-FRAT.docx

Door: Peter Pappenheim

In zijn boek “Chimpanse Politics” laat Frans de Waal zien hoezeer hun politiek lijkt op de onze: een centrale macht die kan worden afgezet wanneer zij niet meer voldoet. Verwondering alom, slechts de voor de handliggende vraag heb ik niet gehoord: kan een systeem dat past bij Chimpansees ook voldoen bij mensen? Natuurlijk niet. << Allons enfants de la patrie, le jour de gloire est arrivé »,  met deze strijdkreet  werd een op macht gebaseerde monarchie vervangen door de Franse Republiek, met in haar vaandel liberté, égalité et fraternité. Eén grote familie waar allen eten uit dezelfde pot. Helaas, vrijheid en gelijkheid zijn veelvraten die doorlopend strijden om de grootste portie. Broederschap had de vrede moeten bewaren die ons de kracht geeft van een eensgezinde familie. Helaas, wij hebben  de rol van broederschap niet uit haar abstracte hemel gehaald zodat de macht via een sluiproute weer in onze gemeenschap kon regeren. Nu niet meer als koning of dictator, maar als meerderheid, en door een chaotische, op concurrentie gebaseerde, politiek. Pas een gemeenschappelijk doel kan broederschap weer een concrete inhoud geven: een levensvatbare en zo mogelijk welvarende gemeenschap die de subjectieve gelijkwaardigheid van  al haar burgers respecteert, en waar samenwerken prioriteit krijgt boven de huidige, door de economie opgedrongen concurrentie. De besluitvorming geschied dan zover mogelijk via een overeenkomst bereikt via onderhandelen, door een bestuur (geen regering) waarin alle burgers zijn vertegenwoordigt, en die zover mogelijke recht doet aan de belangen van alle burgers, en alleen van burgers, niet van idealen, religies, stokpaardjes etc. Zoals in de brochure is aangetond zijn alle daarvoor nodige maatregelen te realiseren binnen het raamwerk van onze grondwet en kan onze democratie weer de kracht van een gemeenschap krijgen.
Het is niet verwonderlijk dat een algemeen het gevoel, een besef, heerst dat er iets ontbreekt aan onze democratieën: het gevoel van “fraternité”, van solidariteit, van betrouwbaarheid, van deel uit te maken van een echte gemeenschap, evenals van “egalité”. Zij zijn verschrompeld, bezweken onder de druk van liberté, van onze vrije kapitalistische markt. Diens grondlegger, Adam Smith, heeft al gewaarschuwd dat deze moet zijn ingebed in een moraal, gehandhaafd door een effectief bestuur. Daarover gaat de ingesloten brochure.